Januari nr. *Mindfulness' impact in VS volgens Wilson *Theologie in een Nederlandse mindfulness-discussie *Vipassana: inzicht, functie, leraar & structuur; Ichsan *En ook: prijs, BTW, BOS, bonobo's en zin/zinloos

Al weer de tweede aflevering van dit 'Maandblad Boeddhisme', maar de aanhalingstekens staan voor een ironische formule, ik kan zo stoppen of in een andere vorm gaan schrijven.
Wat er in zit, staat er op: de inhoud staat in de kop.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Mindfulness: the single most impactful aspect of Buddhism in America  -  J. Whitaker

Of we het leuk vinden of niet, Nederland is in cultureel (en ook wel ander) opzicht een kolonie van de Verenigde Staten. En tot die cultuur behoort ook het Westerse boeddhisme en de mindfulness zoals die zich de laatste decennia heeft ontwikkeld.
Daarom is de discussie de laatste weken in Nederland over het pamfletachtige boekje van Koert van der Velde in wezen strovuur, niet de kern rakend van de vraag over de betekenis van mindfulness; en ook niet de kern rakend van wat op zich al een subthema is: van der Velde's theorie over de verborgen religiositeit in de mindfulness en van de mindfulness-trainers.
Zinniger was het geweest het boek uit 2014 van Wilson (door mij in Maart 2015 besproken) te vertalen en licht bewerkt in Nederland uit te geven.

Deze Jeff Wilson heeft een maand geleden een lezing gegeven die het beluisteren zeer waard is. Justin Whitaker bekommentarieert hem en dat artikel neem ik hier - ingekort - vertaald op.
Link naar dit artikel
Ik laat 'mindfulness' hier onvertaald, maar schrijf het niet zoals Whitaker met een hoofdletter.

"Mindfulness, het aspect van het boeddhisme met de meeste impact in Amerika

... In de traditionele context is 'mindfulness' onderdeel van het pad van ontwaken, het beëindigen van de cycli van lijden waarin we als onwetende levende wezens zitten.
Dit, zegt Wilson, in mooi contrast met de 'Amerikaanse aanpak' waarbij mindfulness = verbetering van de geneugten van het leven.
...
Wilson oppert dat de mindfulness-gerichte vorm van boeddhisme zoals die in Noord-Amerika vorm heeft gekregen, mindfulness, het lijden, en compassie benadrukken, terwijl de vorige belangrijke leerstukken zoals Niet-zelf, Impermanentie en Nirvana geminimaliseerd worden.
En dit is slechts een deel van het verhaal, het deel waar mindfulness claimt een facet van het boeddhisme te zijn.
Aan de andere kant citeert Wilson Jon Kabat-Zinn die schrijft:
     Mindfulness, het hart van de boeddhistische meditatie, is de kern van de mogelijkheid om
     te leven alsof het er echt toe doet. Het heeft niets te maken met het boeddhisme.
     Het heeft te maken met vrijheid.
     Mindfulness is zo krachtig dat het feit dat het uit het Boeddhisme komt niet relevant is.
Met dit als uitgangspunt, kan de mindfulness in elk van een verscheidenheid van raamwerken worden gebracht; van Kabat-Zinn's medische/therapeutisch kader tot een meer plezier-georiënteerd en individualistisch kader, typerend voor veel Amerikaanse cultuur. Wilson toont dit briljant, met dia na dia van mindful eten, mindfulle seks, mindful werk, en mindful ouderschap's boeken, vraagt ​​het publiek of er iets meer Amerikaan is dan geobsedeerd zijn over ons eten, ons seksleven, ons werk en ons ouderschap.
Wilson volgt met een even briljante uiteenzetting van de marketingbenadering achter het tijdschrift 'Mindfulness Magazine' en de vele mindfulness producten die daarin te koop staan, ...



Samengevat, Wilson beschrijft mindfulness als:
◾ Het meest populairste aspect van het boeddhisme in Amerika
◾ Practisch georiënteerd, gericht op wereldse voordelen (niet transcendentie of bevrijding)
◾ Gericht op de middenklasse-thema's zoals
     - Gezondheid, er aantrekkelijk uitzien, succes, familie, persoonlijk geluk
◾  Bevestigende (affirmatieve) oriëntatie
     - Positief staan t.o.v. de wereld, het lichaam, het zelf en bepaalde verlangens
◾ Steeds koppeling met het formele boeddhisme
     - Verdonkeremaand het boeddhisme ten behoeve van de vermarkting aan niet-boeddhisten
◾ Diversificatie en tot koopwaar gemaakt (commodificatie)
    - Mindfulness als product
    - Mindfulness als extraatje (add-on) om een product beter te kunnen verkopen

Dit is allemaal een verbazingwekkende hoeveelheid stof tot nadenken. Ik denk dat het zeker waar is en opmerkzaam te zeggen dat mindfulness het grootste ding is, dat boeddhisme in Noord-Amerika heeft gebracht en ik weet dat boeddhisten hiermee worstelen (hoe zit het met ethiek? hoe zit het met wijsheid? de andere twee delen in de driedeling van het achtvoudige pad). ...
Oh, en er is een uitstekende vraag/punt opgevoerd door Jon Kabat-Zinn zelf aan het einde van het gesprek; dat moet u niet missen. "

Als ik Kabat-Zinn goed heb verstaan (moeilijk), stelt hij vanaf het begin te hebben benadrukt dat het hem niet zozeer om 'het boeddhisme' maar om 'de Dharma' ging en dat de Dharma universeel is. Daarbij ging het niet alleen om de Theravada - door Wilson nogal benadrukt - maar ook zijn Mahayana en Vajrayana aspecten aanwezig, inclusief denkbeelden over non-dualiteit en 'skillful means'. Hij vindt Wilson een beetje te cynisch.
Wilson is het daar niet mee eens, op deze manier zijn voor hem als wetenschapper 'Dharma' en 'Boeddhisme' niet te onderscheiden; hij beweert ook niet dat de diversificatie van de mindfulness de schuld van Kabat-Zinn is: dit is zoals onze economie werkt, gedreven door competitie, innovatie, de behoefte aan steeds nieuwe producten etc. Wilson denkt ook niet dat 'mindfulness' een hype is die snel verdwijnt, afgezien van de meest oppervlakkige aspecten ervan.

De lezing van Wilson is ook te beluisteren via Youtube

========================================================================

De Nederlandse discussie over mindfulness ging in werkelijkheid over religie:
theologie is en blijft onze core business

Het is Koert van de Velde goed gelukt om in december een relletje te veroorzaken over zijn boek 'Geen Gezweef' (als eerste door mij besproken in m'n blog van 7 december .) Het draadje dat Koert te pakken kreeg was dat de zeer veel (extreem veel en meestal in positieve zin) door hem geciteerde Edel Maex zich niet herkende in de weergave van hem en vooral de context daarvan in het boek. Moedwil en/of misverstand dus.
Hoe de clash tussen Maex en van der Velde genoemd moet worden, is moeilijk te bepalen; ik zie het als cultuurclash toen van der Velde de zachte Vlaams-katholieke benadering van Maex vertaalde in harde Noord-Nederlandse calvinistische termen.

Een belangrijk misverstand betreft het gebruik van de term ‘mindfulness’,
* soms gebruikt als vage aanduiding van wat anderen even vaag aanduiden als ‘het boeddhisme;
* door anderen in betekenis van ‘sati’ (de Pali-term, ook wel vertaald als 'achtzaamheid');
* door weer anderen als synoniem van Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR).

Iedereen, d.w.z. allerlei boeddhisten,soms niet geremd door enige kennis, bemoeide zich er mee. De discussie vond onder andere plaats in het BoeddhistischDagblad:
* boeddhistischdagblad.nl/achtergronden/61454-61454/ door Edel Maex, met 89 (!) reacties
* 61505-koerts-kruistocht-tegen-mindfulness door Hans Gijsen, met 7 reacties
* 61745-de-essentie-van-alle-religie door Jules Prast met 14 reacties

Een paar bijdragen van mij op de website van Jules Prast:
* de-essentie-van-alle-religie
"Jules, er is (mede) iets heel anders aan de hand. Namelijk VERSMADE LIEFDE
Van der Velde dacht oprecht dat hij z’n boek (en Trouw-artikel) geheel in de geest van Maex schreef. Toen ik n.a.v.  mijn recensie  hem per mail op de calvinistische vertaling van zijn opvattingen wees, schrok deze en begon van der Velde te bekritiseren.
Dit hele kerstrelletje is een Rorschach-test aan het worden: iedereen projecteert er van alles in en iedereen is boos op iedereen."

en   "Interessant is dat de professionals op het gebied van de mindfulness aan dit gekakel van boeddhisten en godsdienstwetenschappers geen boodschap lijken te hebben.
Ik heb de beroepsverenigingen VVM en VNBM op het boek ‘Geen gezweef’ (en mijn recensie) gewezen, maar zij noch individuele trainers lijken er door geraakt. "

en   "... Eén van de misverstanden betreft het gebruik van de term ‘mindfulness’, ...
Een ander misverstand betreft het gebruik van het woord ‘religie’ . Ik ben er voor, dat woord helemaal niet meer te gebruiken. Batchelor wijst in z’n nieuw boek op ‘Before Religion: A History of a Modern Concept’ door Nongbri . Deze toont aan dat ‘religion’ een protestant 19 eeuws woord is dat men probeert toe te passen op andere levensbeschouwingen zoals de Dharma, met alle nadelen van dien.
En tenslotte, met welk woordgebruik ook, concepten hebben geen religieuze gevoelens (of welke gevoelens dan ook), dat hebben alleen individuele mensen. Dus hoogstens kan men zeggen dat een beoefenaar van mindfulness dat wel of niet met een religieuze intentie doet. "

en   "... Het thema van Koert z’n boek is trouwens iets anders: hij beweert dat de mindfulness (=MBSR)-trainers zelf religieus zijn en weten dat ze dat zijn en dat ook ‘uitzenden’ in hun instructies etc. Maar dat ze daar niet voor uitkomen, het STIEKUM doen dus.
En voor die stelling van van der Velde is geen bewijs door hem geleverd. ..."

* zonder-geloof-vaart-niemand-wel
"... Natuurlijk, Jules, is het boeddhisme beoefenen meer dan ‘bare awareness’: het heet niet voor niets het Edele ACHTvoudige Pad en niet het Eénvoudige (alleen juiste sati) Pad.
En ‘juiste wijsheid’ (ook onderdeel van het Pad) is meer iets dat men verkrijgt dan wat men zelf verwerft. Is dat religieus? Nog eens: dat woord is onbruikbaar, betekent in wezen (Nongbri) een gestripte vorm van protestantisme: zonder persoonlijke God en zonder Jezus als Verlosser

Dat is de religie van Koert van der Velde, door hem omschreven als ‘het je aangesproken voelen door iets wat achter de grens van je begrip ligt’.
Koert doet alsof iedereen die mindfulness of boeddhisme beoefent, die opvatting deelt, of die zich er nu van bewust is of niet. Een opvatting met een snufje transcendentie er in.
Ik deel die opvatting echter niet, ik heb een andere omschrijving van wat ‘religie’ is: een zingevingssysteem, met een sociale component (ik voeg dat toe omdat Koert het over een zeer geïndividualiseerde heeft). Vanuit die definitie is mijn zingevingssysteem dat het leven (a la Sisyfus van Camus) geen zin heeft. En dat vind ik behoorlijk boeddhistisch. ... "

* transcendente-immanentie
"Omdat Edel Maex zo nadrukkelijk Norman Fischer naar voren schoof als vertolker van zijn standpunt, heb ik hem ook op internet gezocht.
... Hij was al monotheïstische gelovige (Judaïsme) voor hij in Zen ging en is dat gebleven.
Conclusie: een mens kan kennelijk zowel Zen-beoefenaar (en misschien zelfs Boeddhist) zijn als monotheïstische gelovige. Dat is fijn voor hem, en voor hen.
Maar men ook kan tegelijk atheïst als boeddhist zijn, zoals Batchelor (en ik).
Er is dus niets bewezen ."

Wordt de discussie vervolgd? Misschien komen de mindfulness (=MBSR)-vertegenwoordigers alsnog. Wellicht gaat 'OpenBoeddhisme' er tegenaan.

========================================================================

PRIJS
De december-prijsvraag: alle ballen op Varamitra

De uitspraak 'Er is geen gezaghebbend iemand in Nederland die er nationaal uitspringt als een boegbeeld. Soms zou dat niet verkeerd zijn ' is gedaan door niemand minder dan Varamitra.
In een interview (afgenomen door Kees Moerbeek) op de website van de Vrienden van het Boeddhisme; zie VvB, winter 2015

De meesten van degenen die hebben gereageerd, beantwoordden ook de subvraag ('zou spreker iemand op het oog hebben?') met: Varamitra !
Omdat ik dat ook denk, heb ik als jurylid besloten de prijswinnaar daaruit te bepalen. Maar ook degene die zichzelf hier noemde, krijgt een boek uit mijn kast. Afwerking volgt per email.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Onder het kopje 'Prijs ' wil ik ook een ander bericht vermelden waarop ik door een andere zen-beoefenaar ben gewezen:
Rients Ritskes (u weet wel, van Zen.nl) is een 'Petitie ' gestart:
"Verlaging btw-tarief op yoga, mindfulness en meditatie
Op gewone yoga zit 21% btw, terwijl op yoga-vormen waarbij je gaat zweten 6% btw zit. Mindfulness en meditatie vallen eveneens onder het 21%-tarief omdat dit ook als luxe wordt gezien. Maar werken aan je mentale conditie is helemaal geen luxe. Teken daarom deze petitie!
...
Wij roepen de Tweede Kamer en de Nederlandse regering op om het btw-tarief op mindfulness, meditatie en yoga te verlagen."

Wie moet er 'BTW ' betalen? Alleen de organisatie die meditatie (en mindfulness) op commerciële basis aanbiedt, met tarieven zoals Zen.nl. Voor degenen die het op basis van dana doen, hoeft dat niet (of ben ik naïef ?).
Mijn reactie: Ik ga zeker niet tekenen. Ik ga nog liever een tegen-petitie organiseren:
"Yoga, mindfulness en meditatie hebben buitengewoon veel Toegevoegde Waarde, daarom moet de BTW (Belasting Toegevoegde Waarde) er op zo hoog mogelijk zijn; ook op yoga waarvan je gaat zweten, wat dat dan ook is."

========================================================================

Is de Boeddhistische Omroep nu weg of niet?

Het laatste levensteken van de BOS, van 31 december 2015: De BOS stopt. Alles op een rijtje
Merkwaardig genoeg is er op de website van de KRO-NCRV niets van het overnemen van de boeddhistische programma's te vinden.

Eind december heb ik de KRO-NCRV een (nog niet beantwoorde) mail gestuurd met o.a. de volgende inhoud:
"...
Naast de vraag of het [echt; de BOS naar de KRO-NCRV] doorgaat heb ik de vraag wat u denkt van het dubbele gebruik van het merk 'Bodhitv' ? Of heb ik het verkeerd begrepen en gaat de (huidige) website http://www.bodhitv.nl/ deel uitmaken van het samengaan van de BOS met KRO-NCRV ?

Tenslotte vraag ik me af wie binnen uw organisatie gaat waken over het boeddhistische gehalte van de te maken programma's (23 uur per jaar?) Dit vooral omdat het Boeddhisme veelvormig is en mevr. Schoofs sommige tradities minder goed kent.

Vriendelijke groet,
Joop Romeijn

BIJLAGE (Tekst uit mijn blog)
Zal Bodhitv dan toch nog, zoals ik voorgesteld heb, uit zijn (haar) as herrijzen? Maar dan los van de bevoogding door de BOS-directrice; en los van het B.D., mag ik hopen.
Waar ik niet gelukkig mee ben is dat het merk 'Bodhitv ' nu op twee manieren gebruikt gaat worden:
* De 'boeddhistische' programma's die KRO-NCRV gaat maken krijgen niet het logo 'BOS'
(dat wilden de christenen niet) maar 'Bodhitv'.
* En de private website (met geld van de vrienden van de voormalige BOS) Bodhitv 2.0 ook,
als dat door gaat tenminste, want er is nu pas een werkgroep over aan het nadenken.
Dat is verwarrend en onwenselijk, dat zal KRO-NCRV ook wel vinden. Trouwens, per jaar 23 uur 'boeddhistische' tv voor minder dan een miljoen (7% van € 12 m.), daar geloof ik niets van. "

========================================================================

Is er nieuws van het front van de vipassana-beweging in Nederland ?

Na de bijeenkomst op 13 december 2015, waarover ik een week later schreef (onder de schildering van de Baron von Münchhausen), is het stil gebleven.
Tot nu heb ik op geen enkele andere website enige vermelding van de bijeenkomst gezien.

Mijn notitie is nu ruim 3 weken geleden naar de voorbereiders gegaan, het moment lijkt me aangebroken hem breder te verspreiden:

Aan de voorbereidingsgroep vervolgoverleg vipassana-gemeenschap na 13 december
                                                                                                                     door Joop Romeijn

Zoals toegezegd zondag 13 december een aantal suggesties van mij, op persoonlijke titel, voor het vervolg.
Mogelijk is het aspect 'verwerken van het verleden' nog niet voltooid, toch wil ik me beperken tot het 'hoe nu verder'.
Aan het eind van de sessie zondag waren er volgens mij twee thema's
  *  doordenken van 'wat is een leraar'?
  *  organisatie en procedures, zeker nu 'de groep van 14' (of welk getal ook) niet meer bestaat

Ik beperk me grotendeels tot het tweede thema. Van het eerste wil ik alleen dit zeggen dat een Westerse, een Nederlandse leraar geen verlicht persoon is en dat dat van buitenlandse leraren (monnik of niet) bij retraites ook niet verwacht mag worden, alleen al omdat het wel of niet verlicht zijn geen openbaar gespreksonderwerp mag zijn.

Het perspectief bij m'n suggesties is dat van de beginnende mediteerder (losjes: eerste twee jaar). Die heeft recht op duidelijkheid welke Dhamma gebracht wordt door de sangha waar hij/zij aan wil deelnemen, welke meditatievorm of -vormen, en aan welke kwalificatie-eisen de leraar voldoet, en moet iets weten over de transparantie van het functioneren van de sangha.

A. Voorstellen over het sangha-niveau

Onder 'sangha' versta ik hier: lokale vipassana-groepen plus de retraites van SanghaMetta en SIM. Bij de retraites opgenomen in Simsara is nu een onderscheid in wel of niet door de SIM georganiseerd, dat onderscheid heeft de onduidelijkheid over wie verantwoordelijkheid draagt voor retraites, niet door de SIM georganiseerd zijn (maar meestal door een individuele leraar); dat moet veranderen.

* Het heeft de voorkeur dat organisatie van de sangha gescheiden verantwoordelijkheden kent: het bestuur (al dan niet formeel, niet alle sangha's zijn stichting) enerzijds en de leraar/spirituele leider anderzijds.
Concreet: geen leraar als bestuurslid, er is een contract bestuur-leraar (het Groningse model)
Volgens mij hebben SanghaMetta, Dhammadipa en Vipassana-Nijmegen een meer ongewenst model.

* De sangha vraagt voor de leraar een ' Verklaring Omtrent het Gedrag ' (VOG) aan, zie https://www.justis.nl/producten/vog/

* De sangha vermeldt expliciet (bv op haar website) zich te houden aan de ethische code
Een aantal sangha's heeft nu ook, na de SIM, een ethische code, bv SanghaMetta (http://www.sanghametta.nl/index.php/over-sangha-metta/ethische-code )
Het niet toestaan zijn van een (seksuele) relatie tussen leerling en leraar wordt hier gekoppeld aan de derde van de vijf leeftegels: 'het vermijden van seksueel ongeoorloofd gedrag'. Omdat niet in alle lokale sangha's het aannemen van de leefregels onderdeel van de beoefening is, moet dit mogelijk iets anders worden geformuleerd.
Daarna wil ik een element toevoegen: een code over 'onjuist zwijgen ' bij de 4e van de leefregels, het vermijden van onjuist spreken. Niet zwijgen als men ziet dat er in de sangha een (seksuele) relatie leraar-leerling ontstaat. 'Niet zwijgen' dat ook roddelen kan voorkomen.
Primair moet dit binnen de sangha behandeld worden. Beide overigens met als sluitstuk: het externe Meldpunt, zie bv http://joopromeijn.blogspot.nl/2015/11/meldpunt-seksueel-misbruik.html


B. Voorstellen over het landelijke niveau

De noodzaak dat een (beginnend) mediteerder een behoorlijke mate van zekerheid – garanties kan niemand geven - heeft dat hij/zij veilig is bij leraar en sangha kan zijn, moet neerkomen op een certificering, van welke aard dan ook. De 'transmissie' door Mettavihari of daarvan afgeleide benoemingen (door de 8 van de 14) kan niet meer gebruikt worden.
Zondag de 13 werden twee benaderingen genoemd:
   *  tamelijk informeel, namelijk een groepje betrouwbare mensen die bepaalt
       wie – nieuw – leraar kan zijn en wie dat (niet meer) kan zijn.
   *  formeel, uitmondend in een soort register van gekwalificeerde leraren

De keus deze twee moet eerst expliciet en nadrukkelijk gemaakt worden!
Ik ga door op de tweede benadering, deze is in mijn ogen noodzakelijk, maar ook moeilijk. Het is wat ik noemde het von Münchhausen thema: het zichzelf aan z'n haren uit het moeras trekken.
Want wie certificeert de certificeerder ? Etcetera.

Misschien kan het toch op eigen kracht, bijvoorbeeld zo:
We benoemen twee van de huidige leraren waarin iedereen vertrouwen heeft en die bovendien ook een transmissie-achtige opdracht van een andere Aziatische leraar hebben gehad. Deze twee plus een deskundige op het gebied van certificering en registers buiten de vipassana-gemeenschap vormen een tijdelijke leraren-commissie. Deze gaat voor een 'lijst van leraren' zorgen.

Het kan ook door de hulp in te roepen van een algemeen internationaal erkend leraar zoals Jack Kornfield, Joseph Goldstein, Sylvia Boorstein, Gil Fronsdal, Christina Feldman. Wellicht kan Dingeman Boot hierbij bemiddelen. Zelf denk ik primair aan Fronsdal, maar een in Europa wonende man of vrouw maakt het wel haalbaarder, want er zal een aantal gesprekken moweten komen.
Het vragen van een van deze angelsaksische leraren houdt gedeeltelijk al een keus in: die voor inzichstsmeditatie die ook uit andere vormen kan bestaan dan strikte vipassana. Het betekent enige afstand van de van Mettavihari afkomstige uitspraak " Uitgangspunt is, dat de beoefening van vipassana een op zichzelf staande weg is die uiteindelijk leidt naar de realisatie van verlichting .“ (ik citeer uit http://www.dhammadipa.nl/over-ons/ )

Het alternatief is de vraag voorleggen aan een Birmese of Thaise monnik met een strikte Mahasi-achtergrond, maar dat zou niet mijn keus zijn.

Een kleiner probleem is waar het 'register' aangehaakt moet worden. Ik heb eerder voorgesteld: dit register kan in de plaats komen van de 'lijst van leraren ' van de SIM.
Voorwaarde voor mij is dan wel het SIM-bestuur een of meer zware ervaren bestuurders (er bij) moet hebben. Andere mogelijkheid: aanhaken bij een bestaand register, in een sector waar we enige affiniteit mee hebben bv die van mindfulness-trainers, die van psychotherapeuten of die van geestelijk verzorgers.

========================================================================

Vipassana of inzichtsmeditatie, transcendent of werelds deel; een boeiende bijdrage van Adi Ichsan

De zogeheten veertien vipassanaleraren (leerlingen van Mettavihari) waren sinds medio vorig jaar 'de 6' plus 'de 7'. *)[zie noot onderaan]
Adi Ichsan had zich al langer losgemaakt en wenste niet aan de openbare discussie over het misbruik door Mettavihari deel te nemen.
Maar nu verschijnt er van hem een uiterst boeiend, polemisch (dat woord bedoel ik complimenteus) en superieur (dat bedoel ik iets minder positief maar ook niet negatief, laten we zeggen: neutraal) inhoudelijk artikel in het Boeddhistisch Dagblad van 4 januari:
' Vipassana, inzichtmeditatie of mindfulness? ' Bron: Hier

Ik ga niet proberen het samen te vatten. Het is zeer leesbaar, zeker voor degenen die zich wel eens met vipassana hebben bezig gehouden. Op één punt wil ik echter wel in gaan:
Adi is een van de twee leraren (en een van de drie bestuursleden) van de sangha aan de Pieterspoortsteeg te Amsterdam, genaamd Dhammadipa. Het is mij niet duidelijk of de opvatting van Adi Ichsan zoals hij die nu in het B.D. verwoordt, ook die zijn van het bestuur en de leraren(raad) van Dhammadipa

In een reactie vraagt Mari den Hartog zich af waarom Adi - als een van de weinigen - een onderscheid maakt tussen 'vipassana' en 'inzichtsmeditatie '.
In een volgende reactie deelt Gerben Hieminga deze vraag. Hij vermoedt - op basis van een eigen onderzoek - dat de inschatting van Adi dat 1/3 van de vipassana beoefenaars het ‘bovenwereldse’ doel realiseert, te hoog is.
En vervolgt met: "Je maakt onderscheid tussen leraren vipassana- en leraren inzichtsmeditatie. 'De meeste inzichtmeditatie leraren zijn vaak personen die het uiteindelijke doel zelf niet hebben meegemaakt maar wel de wereld weten te relativeren en gelijkmoedig kunnen blijven in de woelige wereld.' En: 'Vipassanaleraren zijn gidsen die precies stap voor stap een beoefenaar weten te leiden naar dit moment van tijdelijke bevrijding.' Hoewel je het niet expliciet zegt, vraag ik mij af of alle vipassana-leraren in Nederland het doel ook echt zelf hebben gerealiseerd. Een deel absoluut, maar alle? En voor diegene die uit directe ervaring spreken; tot welk stadium van verlichting? "

Trouwens: ik hoop van harte dat Gerben Hieminga bestuurlijk niet verloren is voor de vipassana- (inzichtsmeditatie-) beweging in Nederland, na z'n vertrek uit het bestuur van SanghaMetta in 2014: zulke mensen hebben we nodig.

In een vervolgreactie legt Adi zijn onderscheid vipassana-inzichtsmeditatie uit, waarbij de eerste vorm 'het transcenderen van het wereldse bewustzijn naar het ongedefinieerde bovenwereldse bewustzijn' is. En de tweede werelds blijft, waarmee voor hen ook niets mis is maar het is iets anders (hoewel minder). Gelukkig maar, ik blijf daar maar zo lang ik nog leef (en probeer ondertussen van m'n begeerte, haat onwetendheid en gehechtheden af te komen).

Oncollegiaal - maar dat hoeft op dit niveau ook niet, is Adi's uitspraak "Nu heb ik eigenlijk nog niemand van de Inzichtmeditatie prominenten in Nederland - die zich tevens uitgeven als Vipassana leraar - horen praten over de basis begrippen in traditionele Vipassana zoals concept (Pali: paññati) en werkelijkheid (Pali: sabhavadhamma), of ik ben niet goed geïnformeerd." Let op de ironie bij het woord 'prominenten'.

*) Noot: we kunnen ook zeggen dat 'de 14' nu gedifferentieerd zijn in:
    de 3 + de 2 + de 2 + de 1 de 1 + de 1 + de 1 + de 1 de 1 + de 1; want SanghaMetta
    telt 3 van de oorspronkelijke 14 leraren, Dhammadipa 2 en Vipassana Nijmegen ook 2.

========================================================================

De bioloog en de boeddhist: altruïsme en empathie beter verklaard (en geleefd)

Een boek bespreken dat ik nog maar voor tien procent gelezen heb, ik doe dat wel meer: 'Mindful America' door Wilson,of 'After Buddhism' door Batchelor bijvoorbeeld.
En nu een boek van de bioloog Frans de Waal uit 2013, dat ik ook weer bespreek voordat ik het uit heb: uit enthousiasme er voor.
'THE BONOBO AND DE ATHEIST: In Search of Humanism Among the Primates ' heet het in het Engels (zie Amazon ); in het Nederlands vertaald (zie Bol.com ) als
'DE BONOBO EN DE TIEN GEBODEN - Moraal is ouder dan de mens '

Hoe die twee titels met elkaar verenigbaar zijn (en beide de instemming van de Waal hebben, neem ik aan), moet ik nog ontdekken maar voorlopig bevreemdt dat me wel.

Samenvatting (door de uitgever) "Hebben we religie nodig om goed te zijn? Frans de Waal beantwoordt deze vraag door te kijken naar apen en andere dieren. Hoe dicht ze ook bij ons staan, in een bonobogemeenschap is nog nooit een kerk opgericht. En dat is ook helemaal niet nodig: in het goddeloze universum van de bonobo of de chimpansee bestaan medelijden, zorgzaamheid en rechtvaardigheid wel degelijk. Dat deze eigenschappen ouder zijn dan de mensheid, laat De Waal zien in De bonobo en de tien geboden, zijn verhalend geschreven boek over de evolutionaire basis van ons betere zelf. "

Enkele passages die m'n enthousiasme triggerden:
"Ik ben er echter niet zo zeker van dat het gewicht van de moraal van boven komt. Kan hij niet van binnenuit komen? Voor compassie geldt dat zeker.
... Implicaties voor de menselijke moraal. Volgens de meeste filosofen komen we via de rede bij de morele waarheid. Zelfs al halen ze God er niet bij, toch gaan die filosofen uit van een van boven opgelegd proces: eerst formuleren we algemene principes, die we vervolgens opleggen aan menselijk gedrag. Maar worden morele afwegingen werkelijk op zo'n hoog niveau gemaakt?" (pag. 27)

"... als moraal nu eens in de dagelijkse sociale interactie ontstaat en niet op een of ander abstract geestelijk niveau? Wat als hij geworteld is in de emoties die zich tenslotte onttrekken aan de strikte categorieën waar de wetenschap zo dol op is?" (pag. 33)

"... twee tegengestelde aspecten van het sociale leven van primaten. Ten eerste dat ze in een keiharde wereld leven die een man [de Waal heeft het over een chimpansee] ertoe dwingt een fysieke zwakte zo lang mogelijk te verbergen om de schijn op te houden. Maar ten tweede dat ze deel uitmaken van een hechte gemeenschap waarin ze kunnen rekenen op de affectie en de hulp van anderen, ook niet-verwanten. Dergelijke tegenstellingen zijn moeilijk te bevatten. Populairwetenschappelijke auteurs geven de voorkeur aan simplificaties door het leven van de chimpansee óf in hobbiaanse termen te beschrijven, namelijk als akelig en wreed, óf hun vriendelijke kant te benadrukken, terwijl in werkelijkheid nooit sprake is van het een of het ander. Het is altijd allebei. ...
Deze dualiteit is cruciaal. Elke moraal zou overbodig zijn als we alleen maar aardig waren. ...
Daarentegen zouden we ik weet niet hoeveel regels kunnen bedenken om de zorg en het respect voor elkaar te bevorderen, maar die regels zouden niet waard zijn als we niet toch al in die richting leunden. " (pag. 37)

"... koesterde hij [ene Price] het idee dat eigenbelang zuiver altruïsme in de weg staat. Dat enorme misverstand heeft hem mogelijk het leven gekost, want hij tastte de grenzen van de menselijke natuur af door zijn eigen vermogen tot zelfopoffering op de proef te stellen. Maar zo werkt het meestal niet bij altruïsme bij mensen. Dat ontstaat uit empathie met anderen die hulp behoeven. Bij empathie draait het juist om het vervagen van de grens tussen onszelf en de ander, wat het verschil tussen zelfzuchtige en onbaatzuchtige motieven uiteraard nogal schimmig maakt." (pag. 42)

"Empathie is vooral een eigenschap van zoogdieren, dus een nog grotere fout was dat grote denkers alle soorten altruïsme gewoon op een hoop gooiden. Je hebt bijen die zich opofferen voor hun korf en je hebt miljoenen slijmzwamcellen die tezamen één groot, slakachtig organisme vormen dat slechts een paar van die cellen in staat stelt zich voort te planten. Een dergelijke opofferingsgezindheid werd gelijkgesteld met iemand die in een ijskoude rivier springt om een ander te redden en met een chimpansee die voedsel deelt met een jengelende wees. Vanuit evolutionair perspectief bezien zijn beide vormen van hulp vergelijkbaar, maar psychologisch gezien zijn ze totaal verschillend. ... Zoogdieren beschikken over een wat ik een 'altruïstische impuls' noem omdat ze reageren op tekenen van leed bij soortgenoten en een drang voelen hun toestand te verbeteren." (pag. 43)

En dan ben ik nog niet op een kwart van het boek. En moet de bonobo, die veel dichter bij de mens staat dan de chimpansee, nog aan de orde komen.
Dit biedt mij meer inzicht in empathie en compassie dan de meeste boeddhistische teksten. De Waal vermeldt trouwens een gesprek met de Dalai Lama die hem hoopvol vraagt of ook de schildpad over empathie beschikt. Niet dus.

Er is trouwens in 2015 een nieuw boek van Frans de Waal uitgekomen: 'EEN TIJD VOOR EMPATHIE - Wat de natuur ons leert over een betere samenleving '. Zie Bol.com
Misschien voor later; ik kan wel aan de gang blijven.

========================================================================

Zin en zinloos: negenentwintig intrigerende stellingen over nihilisme door Chapman

Van sommige teksten van David Chapman begrijp ik niets (veel van z'n Twitter-berichten), van sommige denk ik: dat is niet mijn cup of tea (over tantra bv); maar andere zoals de serie over Boeddhistische ethiek, door hem 'nep'(fraud) genoemd, besproken in m'n blog van 1 nov. , vind ik zeer waardevol.

Nu dit weer: "Reasons to be cheerless, part 3
   For the nihilism section of the book, I’m collecting reasons to think everything is meaningless.
   I’m hoping to get a complete set, so I can address them comprehensively. "
Onderdeel van z'n blog 'Meaningness '

Volgen er 29 stellingen, waarvan ik de eerste en de laatste citeer:
"1.  Sure, some things have a mundane, trivial 'meaning' but nothing is really meaningful
  ...
29. Any argument that something is meaningful would have to justify it in terms of the
     meaningfulness of something else. But this can’t work; either there is an infinite regress,
     or it’s circular, or you come to something whose meaningfulness can’t be justified;"

afgesloten door: "To be explicit: I think each of these is wrong, and intend to explain why."
De argumenten daarvoor komen nog, meldt hij in de rubriek 'Comments '; die wacht ik vol belangstelling af.

Een soort Boeddhistisch Maandblad. De BOS foetsie, het B.Mag ter ziele. Nu het sufferdje (BD) nog. Theses Batchelor. Gaat de vipassana zich opnieuw uitvinden? Wat moeten we toch met religie en een prijsvraag.

Een leraar-arm en een boeddhistisch-media-loos 2016 toegewenst

"Van gezond dualisme is nog nooit iemand slechter geworden"

Van der Staaij (SGP) in het Kamerdebat over de Teevendeal

Een maandblad ?                                                                                                             Detail uit

'Levensboom' van Jantien Jongsma

In  Mei 2015  schreef ik, er mee te stoppen.
Dat gaat ook gebeuren, maar geen cold turkey .
En bovendien kreeg ik van allerlei mensen te horen dat ze m'n teksten zo waardeerden, dat is ook weer zo wat.
De laatste maanden was de productie al steeds beperkter. Soms wel heel lange stukken, niet altijd strak geredigeerd. Maar wel prachtstukken, niet snel verouderend.
Nu nog af en toe wat, eens per maand bijvoorbeeld.
Een soort maandblad met diverse artikelen. Als er hier tenminste nog wat gebeurt, of er Engelstalig een ook voor ons interessante tekst verschijnt. Anders niet. Een proeve.

En anderen dan?

Hier heb ik het alleen over schrijvers of platforms van serieuze artikelen, niet over gebabbel of gebrabbel (BD bv), of de eigen leraar verheerlijkende websites (Zen.nl bv)
* Katinka Hesselink schrijft nog bijna uitsluitend over mindfulness, goeie stukken, daar niet
   van, maar geen boeddhisme. Haar meest recente tekst . En hier  haar andere blog ;
* Hopelijk komt OpenBoeddhisme weer op stoom, over seksueel misbruik, over boeddhisme
   en geld, maar ook over de meer subtiele onwenselijke verering (devotie) voor de leraar;
* Ron Sinnige schrijft nog maar heel weinig, helaas;
* Jules Prast neem ik niet meer serieus, voor mij is hij niet agendasetting ;
* Op de LinkedIn groep 'Boeddhisme in Nederland' gebeurt niets interessants meer;
* SIMsara (drie keer per jaar) is te braaf;
* In Facebook wordt kennelijk soms over boeddhisme geschreven, maar daar wil ik niet op;
* De kwartaalsite van de VvB (nu Varamitra) bevat mengsel van ouwe koek en aardige artikelen;
* De blog van Edel Maex is dan nog een van de aardigste overblijvers; wel erg Zen-nig
   soms, inclusief de ontkenning dat het onderscheid Mahayana-Theravada relevant is.
Ben ik nog iemand vergeten?
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Weg met de BOS ! Lang leve Bodhitv ?

Zal Bodhitv dan toch nog, zoals ik voorgesteld heb, uit zijn (haar) as herrijzen? Maar dan los van de bevoogding door de BOS-directrice; en los van het B.D., mag ik hopen.
Waar ik niet gelukkig mee ben is dat het merk 'Bodhitv ' nu op twee manieren gebruikt gaat worden:
* De 'boeddhistische' programma's die KRO-NCRV gaat maken krijgen niet het logo 'BOS'
   (dat wilden de christenen niet) maar 'Bodhitv'.
* En de private website (met geld van de vrienden van de voormalige BOS) Bodhitv 2.0 ook,
   als dat door gaat tenminste, want er is nu pas een werkgroep over aan het nadenken.
Dat is verwarrend en onwenselijk, dat zal KRO-NCRV ook wel vinden. Trouwens, per jaar 23 uur 'boeddhistische' tv voor minder dan een miljoen (7% van € 12 m.), daar geloof ik niets van.

Voor de BOS-Radio eindigt het jaar en dus het leven vrij roemloos.
De redactie van de BOS (en dus niet Bettine Vriesekoop, die wist van niets) verwijderde uit het interview van Bettine met Frank Uyttebroeck diens verwijzing naar Nico Tydeman als leraar die ook grensoverschrijdend gedrag als leraar met een leerlinge heeft gehad. Dit werd ontdekt door Rob Hogendoorn die dat meldde op een Facebook-pagina. De oorspronkelijke versie is hier te horen (en zien) en de gekuiste versie hier .
Het BD meldde het incident ook maar gaat niet kritisch in op de verdediging van de BOS voor deze ingreep: het verwijderen van drie seconden (zolang duurt het uitspreken van de naam 'Nico Tydeman') wordt gebracht als het naar het juiste aantal zendminuten terugbrengen van het interview. En "... de quote [is] eruit gehaald omdat die tot verwarring zou leiden. Onze taak is het om zaken helder uit te leggen, dat was in het interview niet gebeurd. En dat kwam later tot uiting. Tydeman had een relatie met een volwassen vrouw en is in dat opzicht niet te vergelijken met Mettavihari" is m.i. al te doorzichtig Nico Tydeman uit de wind houden net zoals VVD-ers elkaar in de Teevendeal uit de wind probeerden te houden. De BOS heeft immers de afgelopen maanden geen enkele keer aandacht besteed aan 'de zaak Tydeman': te pijnlijk voor hun held.

Overigens werd in deze uitzending van 15 december wel gemeld dat 'boeddhistische' televisie voortaan door KRO-NCRV wordt gemaakt en de Bodhitv wellicht buiten het bestel een herstart krijgt, maar over de BOS-radio geen woord. Geen podcasts dus?

=======================================================================

Over leraren en andere inzichts-mediterenden

Onder 'leraar-arm' versta ik: eerste twee jaar heeft een beginnend beoefenaar een leraar nodig die inleidt in de Dhamma en de techniek van de meditatie. Daarna zijn spirituele vrienden nuttig.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De wijze waarop de vipassana-gemeenschap
uit haar crises kan komen, gaat op
de wijze van de Baron von Münchhausen

“Een andere keer wilde ik over een moeras heen, dat me aanvankelijk niet zo heel breed bleek. Maar tijdens de sprong ging ik daar anders over denken. Zwevend in de lucht keerde ik weer om, naar waar ik zonet vandaan gekomen was, om een grotere aanloop te nemen.

Niettemin was mijn sprong ook de tweede keer te kort en verdween ik niet ver van de andere oever tot aan de hals in het moeras. Hier had ik onafwendbaar moeten omkomen als ik niet door de kracht van mijn eigen arm mijzelf aan mijn haren, samen met mijn paard, dat ik tussen mijn knieën geklemd hield, er weer uitgetrokken had."

Laat ik maar definitief spreken over 'inzichtsmeditatie' en niet over 'vipassana'.
'De veertien' bestaat niet meer, 'de 6', 'de 7' of 'de 11' ook niet, er zijn mensen die groepen en soms ook retraites begeleiden. Wat mij opviel was hoe sterk de dynamiek in de voormalige groep van 14 invloed heeft gehad op wat (te) makkelijk 'de zwijgcultuur' is genoemd. Een verlammende invloed ook, waarna niemand meer de regie had. Het effect was kwalijk, tragisch en genant.
De gevolgen van het demasqué van Mettavihari worden langzaam zichtbaar; te langzaam naar mijn zin, maar dat is een goede oefening in geduld.
Ik noem er drie, deze (en nog veel meer zaken) zijn aan de orde gekomen in een bijeenkomst van ruim vijftig beoefenaren op 13 december.

Het eerste is dat de gevoeligheid voor (seksueel) misbruik aanmerkelijk is toegenomen en er procedures aan het komen zijn om de kans daarop te verkleinen, voor de kans op het lang doorgaan ervan.
Een aantal sangha's heeft nu ook, na de SIM, een ethische code, bv SanghaMetta
Ik wil aan de code t.a.v. seksueel ongeoorloofd gedrag (de derde van de 'leefregels') een code toevoegen over 'onjuist' zwijgen bij de 4e van de leefregels, het vermijden van onjuist spreken. Niet zwijgen als men ziet dat er in de sangha een (seksuele) relatie leraar-leerling ontstaat.
Beide overigens met als sluitstuk: het externe 'Meldpunt '

Het tweede is dat steeds breder wordt onderkend dat de 'transmissie' als leraar van Mettavihari aan 14 van zijn leerlingen in feite ongeldig is, of dat de huidige leraren zich er niet meer op willen beroepen. De steen waarop het gebouw rustte, is weggetrokken. Mij bevalt dit gebrek aan houvast, deze existentiële leegte wel, al is het wel lastig in een organisatie. Toch biedt het mogelijkheden. Er moet een nieuwe benoemingsprocedure komen, formeel of tamelijk informeel, daar was men nog niet uit (ik ben voorstander van formeel). Rol van de SIM daarin? Ook moet explicieter worden wat de Westerse leraar is: geen 'verlichte' monnik, maar een 'spirituele vriend'.

Hoe Westers moet trouwens de inhoud van de beoefening worden waarvoor ik nu (in mijn fantasie) een organisatie over aan het optuigen ben? Strikte vipassana à la Mahasi (en/of à la Mettavihari hoewel dat volgens Guus Went niet hetzelfde is) of meer inzichtsmeditatie zoals bv in Spirit Rock, IMS en Gaia House gegeven wordt. Ook weer met mijn mening: het laatste.

Het derde is de plaats van de leraar in de organisatie van de sangha. Mogelijk is het model beter (in ieder geval is dat mijn opvatting) dat de leraar niet in het bestuur van de sangha zit maar dat er een overkomst leraar-bestuur wordt gesloten: het Groningse model. Nu zit de leraar nog in een aantal besturen, soms zelfs als voorzitter.

Er komt een volgende bijeenkomst, met een aangevulde voorbereidingsgroep; tijd en vorm is nog niet bekend. Ik heb aangeboden de suggesties in mijn schrijfsels van het afgelopen jaar in de vorm van concrete voorstellen te vertalen. Wat hierboven staat is een samenvatting er van.
Maar mogelijk deelt niet iedereen mijn motto: vertrouwen is goed maar procedures zijn beter.

=======================================================================

In oktober kondigde ik het nieuwe boek van Stephen Batchelor aan, titel After Buddhism

Daarin schreef ik o.a.: Interessant vind ik zijn 'Ten Theses of Secular Dharma ' op pag 321-322.
Een - ik durf de term bijna niet te gebruiken - soort geloofsbelijdenis.

Deze 'theses' zijn nu ook digitaal te vinden op de Website Secular Buddhism . Met de nodige discussie erover, 41 comments inmiddels.
Eén van de meest recente daarvan, om de betekenis aan te geven: 'One big difference between these principles and Luther’s theses is that Luther was mainly concerned with belief, whereas Batchelor is mainly concerned with practice. '

Ik doe een poging, ze te vertalen. Dat viel nog niet mee, Batchelor heeft de eerste versie ervan jaren geleden geschreven en er steeds verder aan geschaafd. Dus elk woord telt.


Tien stellingen van Seculiere Dharma

1. Een seculier boeddhist is iemand die toegewijd is aan de beoefening van de dharma in het belang van uitsluitend deze wereld.

2. De beoefening van de dharma bestaat uit vier taken: het lijden te omarmen, de reactiviteit te laten gaan, tot het staken van de reactiviteit te observeren, en een eenheidvormende manier van leven te cultiveren.

3. Alle mensen, ongeacht geslacht, ras, seksuele geaardheid, handicap, nationaliteit en religie, kunnen deze vier taken beoefenen. Elke persoon, op elk moment, heeft de potentie meer wakker, responsief, en vrij te zijn.

4. De beoefening van de dharma is evenveel gericht op hoe men spreekt, handelt, en werkt in de publieke ruimte áls met hoe men privé spirituele oefeningen doet.

5. De dharma is dienstbaar aan de behoeften van mensen op bepaalde tijden en plaatsen. Elke vorm die de dharma aanneemt is een voorbijgaande menselijke schepping, afhankelijk van de historische, culturele, sociale en economische omstandigheden die het bepaalt.

6. De beoefenaar eert de vormen van dharma-leer die in verschillende tradities zijn doorgegeven, tegelijk zoekend naar een creatieve manier om ze op te voeren op een manier die past bij de wereld zoals die nu is.

7. De gemeenschap van beoefenaren wordt gevormd door autonome personen die elkaar wederzijds ondersteunen in het cultiveren van hun paden.
In dit netwerk van gelijkgezinde individuen, respecteren de leden de gelijkheid van alle leden, tegelijkertijd de specifieke kennis en expertise honorerend die iedere persoon met zich mee brengt.

8. Een beoefenaar streeft naar een ethiek van zorgzaamheid, gebaseerd op empathie, compassie en liefde voor alle wezens die ontstaan zijn op deze aarde.

9. Beoefenaren proberen het structurele geweld van samenlevingen en instellingen te begrijpen en verminderen, alsmede de wortels van het geweld dat zich in zichzelf bevinden.

10. Een beoefenaar van de dharma streeft naar het ontwikkelen van een cultuur van het ontwaken dat zijn inspiratie zowel in boeddhistische als in niet-boeddhistische, religieuze en seculiere bronnen vindt.

=======================================================================

Wat moeten we toch met religie ?

Omdat het een kerstnummer lijkt te worden, lijkt dat me wel een aardige vraag.
Eerst terug naar het artikel van Koert van der Velde als soort samenvatting van z'n boek, in m'n vorige blog behandeld.
Een reactie Edel Maex in de digitale krant op dit artikel, duidelijk geval van distantie nemen: "De Amerikaanse zenleraar Norman Fischer merkte ooit op: 'Religion is evolving under our noses, but we are not noticing it because we are stuck on old forms and old terminologies'. De analyse van Koert van der Velde probeert een nieuw fenomeen als mindfulness op te sluiten in een kooi van oude vormen en terminologieën. Het resultaat is dat hij er compleet naast grijpt en alleen maar een visie op religie zichtbaar maakt waar veel mensen zich zoeken van te emanciperen."

Daar heeft Maex gelijk in en ik begrijp heel goed dat hij de indruk heeft dat iemand hem voor zijn kar wil spannen. Moderne varianten op het Christendom (à la van der Velde die zich niet in deze omschrijving zal herkennen) zijn niet zo zinvol om te construeren. 'Religion is evolving under our noses', dat kan best zo zijn, maar er gebeurt van alles onder onze neus, ook niet-religieuze processen, zonder dat we ons dat realiseren.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Update 20 dec.   Maex heeft z'n kommentaar op van der Velde uitgewerkt in z'n blog,
ook opgenomen in NieuwWij .
Zie voor het vervolg m'n Update 21 dec. bij m'n vorige blog.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Eerlijk gezegd krijg ik steeds een atheïstische reflex als ik hoor dat religie overal is. Maar een ander moment krijg ik een religieuze reflex als ik hoor dat het boeddhisme geen religie is (maar een filosofie, een manier van leven). Voor mij is (het beoefenen van) het boeddhisme, vanuit m'n optiek van ultieme zinloosheid, religieus: een irrationele poging tot zingeving aan het zinloze. Alleen lijkt het me beter de term 'religieus' niet te gebruiken, maar ik kom als alternatief niet veel verder als: het hebben van een zingevings-intentie.
Zie de Bijlage voor een korte beschouwing van Batchelor over het woord 'religious'.

Mijn positie is die van Albert Camus: [Het boek] " 'De mythe van Sisyphus' ... Sisyphus is de sterveling die in opstand kwam tegen de goden en daarvoor de meest ernstige straf denkbaar opgelegd kreeg: zinloosheid. Hij is gedoemd eeuwig een rots de berg op te duwen, te zien hoe deze weer naar beneden rolt en opnieuw te beginnen. Voor Camus is Sisyphus de ultieme absurde held. Hoewel zijn arbeid zwaar, nutteloos en oneindig is, vraagt Camus ons in te beelden dat Sisyphus rustig de berg afloopt, zijn steen achterna. Naar beneden wandelend, wordt hij zich bewust van het absurde van zijn situatie. Precies dit moment van helderheid en inzicht is tragisch en kwellend, maar tegelijkertijd Sisyphus' overwinning. 'We moeten ons Sisyphus als een gelukkig mens voorstellen,' schrijft Camus". Bron: hier

Die atheïstische reflex krijg ik ook, als ik het interview in NieuwWij   “Voedingsbodem voor antireligieuze sentimenten is steeds vruchtbaarder geworden” met Taede Smedes lees.
De (grotendeels door Smedes overgenomen) stelling van de interviewster is dat 'we' steeds vaker antireligieuze geluiden horen. "Het publieke debat lijkt gedomineerd te worden door atheïstische opiniemakers, die religie maar wat graag door het slijk halen – zonder gehinderd te worden door enige kennis van zaken. Waar komt dit vandaan? En moeten religieuze mensen zich zorgen maken? "
Smedes ziet de verharding in de wetenschap/religie discussie als één van de oorzaken voor de toename van antireligieuze sentimenten in onze maatschappij. En die antireligieuze sentimenten betreffen dan islam plus christendom: slachtofferschap van christenen over de rug van moslims vind ik dat. Ik zou wel eens harde onderzoeksfeiten willen zien hoeveel mensen met ongenuanceerde kritiek op de islam tegelijk kritiek op het christendom hebben: een klein percentage denk ik. Het christendom is grotendeel irrelevant in Nederland (in de VS is het wat anders); en wetenschappers doen gewoon hun wetenschaps-ding (of hun therapie-ding zoals mindfulness). Wetenschappers kunnen over zaken buiten hun vakgebied domme dingen zeggen, meer is er niet aan de hand. En wie interesseert zich nu in het creationisme? Helaas is zelfs de interesse van veel mensen (boeddhisten en niet-boeddhisten) in de evolutie-theorie heel klein.

Even was ik van plan het betoog om te draaien en me in atheïstisch slachtofferschap te wentelen zoals soms de door Smedes zo verfoeide Dawkins doet. Maar zover identificeer ik me toch net niet met het atheïsme; en bovendien heb ik geen talent voor slachtofferschap.
Maar als denkoefening dan: misschien wel erger dan antireligiositeit is de anti-atheïsticiteit (een draak van een woord, maar dat is mijn schuld niet). Het atheïsten-bashen vindt voortdurend plaats, ook als ze met heel andere zaken bezig zijn.

Smedes geeft in het interview nog een leuk voorbeeld “Het zijn uitingen van onderbuikgevoelens richting alles wat naar religie riekt. Je ziet het nu ook gebeuren met de discussie rond mindfulness. Koert van der Velde heeft in zijn recente boekje laten zien hoe religieus mindfulness eigenlijk is en ineens wordt mindfulness door menigeen afgeschoten."
Ik heb kritiek op van der Velde's niet-wetenschappelijk onderbouwde stelling dat mindfulness religieus zou zijn. En in Trouw hebben reaguurders zoals altijd veel kritiek op van alles, ook op mindfulness. Wat is het verband, toch niet antireligiositeit?

Smedes sluit als volgt af: "Ik zou hoe dan ook graag zien dat elke religieuze man of vrouw het als zijn of haar taak ziet om zich in het publieke debat te mengen en discussies te nuanceren, vooral om te laten zien dat de heersende stereotypen van geloven niet bestaan. Niet alle gelovigen zijn religieuze fundamentalisten of irrationele creationisten. Daarbij denk ik dat gelovigen zich niet moeten gaan opsluiten in eigen organisaties of eigen politieke partijen. Dan plaats je jezelf in een hokje. Vind je het dan gek dat anderen jou daar vervolgens graag in opsluiten?”
Nog steeds in m'n gedachte-oefening draai ik een paar woorden om:
Ik zou hoe dan ook graag zien dat elke a-religieuze man of vrouw het als zijn of haar taak ziet om zich in het publieke debat te mengen en discussies te nuanceren, vooral om te laten zien dat de heersende stereotypen van niet-geloven niet bestaan. Niet alle niet-gelovigen zijn a-religieuze fundamentalisten ... Daarbij denk ik dat niet-gelovigen ... etc.

Het is mijn discussie niet, ik probeer alleen als boeddhist een beetje in dit mijnenveld tussen religieus en atheïstisch te laveren. Me realiserend dat het overgrote deel van de (Aziatische) boeddhisten zo religieus en zo theïstisch is als de pest.

=======================================================================

Prijsvraag

Wie heeft in 2015 over de boeddhisten gezegd :
" Er is geen gezaghebbend iemand in Nederland
  die er nationaal uitspringt als een boegbeeld.
  Soms zou dat niet verkeerd zijn."

Inzenden voor 1 februari naar jwromeijn@hotmail.com, het enige jurylid.
Prijs is een boek naar keuze uit mijn boekenkast.
Bonus voor een antwoord op de subvraag: zou spreker iemand op het oog hebben?


=======================================================================

Bijlage

Het woord 'religious', zoals benaderd door Stephen Batchelor in 'After Buddhism '

" The wordt 'religious' is notoriously difficult to define. The term has a long and confusing history, and its meaning has shifted and changed over time [Noot: Nongbri]. Here I will use it in two related but distinct senses.
In the first sense, I understand 'religious' to denote our wish to come to terms with or reconcile ourselves to our own birth and death. For many people, religious thoughts and acts are those that engage their deepest, core relationship to the totality of their life and what it means for them. This is what the theologian Paul Tillich called one's "ultimate concern". For Tillich, ultimate concern is the definition of faith, and that about which one is ultimately concerned the definition of God.
In the second sense, I take 'religious' to denote whatever formal means are employed - adherence to sacred texts, submission to the authority of monastics and priests, performance of rites and rituals, participation in spiritual retreats - to articulate, frame, and enact ultimate concerns. Secular critics commonly dismiss religious institutions and beliefs as outdated, dogmatic, repressive, and so on, forgetting about the deep human concerns that they were originally created to address.
One can be religious in the sense of being motivated by ultimate concerns, without ever engaging in any overtly religious behavior, just as one can be religious in the conventional sense merely out of habit or custom, without being driven by an ultimate concern. Those who describe themselves as 'devout atheists' are not entirely joking."    pagina 15

Bodhitv besteedde al in 2007 aandacht aan Syrië. Hernieuwd met vrijwilligers? En radio opgevolgd door podcasters? Afscheid van de tv was al lang genomen

Op 12 december geeft de BOS een afscheidsfeestje ; ik ga er niet heen, vrienden (van de BOS) wel, ik heb niets te zoeken op dit soort gelegenheden.
Bovendien zal het accent, zoals steeds, wel weer op de BOS televisie liggen, maar dat is nu juist de zwakste schakel met het laagste boeddhistisch gehalte van deze boeddhistische omroep geweest. Ik keek de laatste jaren nauwelijks meer, naar de radio luisterde ik wel, hoewel ook afnemend; en Bodtv-artikelen las ik graag.

Als er toekomst voor de takken radio en website (van Bodhitv, niet van de BOS) is, dan ligt die buiten de publieke omroep, bij vrijwilligersorganisaties.
Maar in die richting lijkt nog niets georganiseerd, ik heb de indruk dat de directie helemaal gericht is op overname door een omroep die wel blijft bestaan na 31 december, zoals KRO-NCRV.
Na mijn  'De BOS lost op '  van 8 september is er ogenschijnlijk niets gebeurd.
In de recente aankondiging van 'het feest' valt de term 'toekomst' helemaal niet meer.


Er zou een groep van boeddhistische podcasters kunnen komen, voortbordurend op de ervaringen van de BOS radio.
Of één, zoals die van de  'Secular Buddhist ' en de  'Buddhist Geeks '
Maar goed, dat heb ik ze al meer voorgesteld en ze geven geen sjoege.


Bodhitv is najaar 2007 begonnen. Ik citeer de BOS:
"www.bodhitv.nl is de jongerensite van de Boeddhistisch Omroep, voor jongeren die geïnteresseerd zijn spiritualiteit en boeddhisme.
Bodhitv is een initiatief van de Boeddhistische Omroep Stichting (BOS). Er is een groeiende groep jongeren in Nederland geïnteresseerd in spiritualiteit en het boeddhisme. Met Bodhitv willen we een plek creëren waar jongeren zelf videoitems maken en teksten schrijven over spiritualiteit en boeddhisme, gezien vanuit hun eigen belevingswereld.
Het woord ‘bodhi’ komt uit het Sanskriet en betekent ‘ontwaken’. Het is de wortel van het woord Boeddha en boeddhisme. Hoewel Bodhitv op het internet actief is, staat tv voor de link die we hebben met de boeddhistische omroep, die wel op televisie en op de radio te zien en te horen is."

Van de onderdelen Video, Artikelen, Nieuws en Agenda vond ik eigenlijk alleen de 'Artikelen' interessant, 'Video' is niet mijn ding en 'Nieuws' en 'Agenda' zijn elders (in het BD bv) sneller en uitgebreider te vinden. De artikelen zijn juist frisser dan die van het BD.
Er zijn in de ruim acht jaar van haar (er waren vooral vrouwen en meisjes - ik weet niet waar tegenwoordig precies de grens ligt - actief) bestaan een kleine achthonderd artikelen verschenen. Het accent op 'jongeren' is iets kleiner geworden, de dienstbaarheid aan BOS-televisie groter; beleidsmatig dan, in de praktijk waren het gewoon interessante artikelen. Niet allemaal uiteraard, want smaken verschillen, maar wel heel wat; Floor van Orsouw was bv mijn favoriet.

Wel jammer als dit zomaar zou verdwijnen, zoveel boeddhistische artikelschrijvers en -media zijn er niet meer. Voortzetten op een andere manier, niet meer als onderdeel van de publieke omroep en dus zonder vaste financieringsbron, zou waarde hebben.
Daarom dat ik me afvraag:
Zijn er vrijwilligers die van het onderdeel 'Artikelen' de werkwijze van Bodhitv vanaf 1 januari gaan voortzetten, op een website?   'Vrijwilligers', maar wel in een structuurtje ter wille van de continuïteit.  Spontaan begint zoiets niet, iemand moet het opzetten.
Ik heb dit aan Bodhitv/BOS gevraagd maar heb begrepen dat alleen de directeur die vraag mag beantwoorden, en die is nu juist vooral in de televisie-tak geïnteresseerd.
Straks krijgen we een persbericht en dan is het voorbij.

========================================================================

Op zoek naar de eerste artikelen uit 2007 kwam een ik onverwachte serie van drie tegen over Syrië, toen over mensen daar die yoga, transcendente meditatie en zenboeddhistische retraites doen (deden). Syrië nu op een heel andere manier in de publiciteit: burgeroorlog, IS en vluchtelingen. Maar ooit een prachtig - helaas zeer dictatoriaal geregeerd - veelzijdig land.
Geschreven door Cilia ter Horst.

Ik geef de links, maar die zijn over een paar weken verbroken, de BOS gaat 31 december op zwart en sleept Bodhitv mee:
2007-10-04/zen-in-syrie-deel-1
2007-11-29/zen-in-syrie-deel-2
2008-01-09/zen-in-syrie-deel-3

Een paar citaten, als herinnering aan Bodhitv, maar vooral aan herinnering aan het bijzondere land dat Syrië - nu verscheurd en vernietigd - ooit was.

Uit Deel 1
"Cilia (28) reisde na haar studie Religiestudies naar Syrië en ontdekte dat daar onder de soennitische meerderheid, de shi'itische minderheden, de ruim elf verschillende christelijke stromingen (bij elkaar 10% van de inwoners), de zoroasters en de mensen die zich humanist noemen, mensen zijn die yoga, transcendente meditatie en zenboeddhistische retraites doen.

Syrië wordt nog al eens geassocieerd met baarden en wapens, en mij wordt in Nederland regelmatig gevraagd of ik daar een sluier moet dragen, maar in werkelijkheid is het een eeuwenoude multiculturele samenleving - waar meisjes in strakke truitjes zich naast gehoofddoekte leeftijdgenotes in een minibusje wurmen op weg naar de seculiere universiteit, waar jonge stelletjes over de Arabische bazar flaneren en traditioneel ijs met pistachenootjes of deftig chocoladeijs eten, waar vaders met snorren en dochters met hippe zonnebrillen afzonderlijk hun waterpijp in een koffiehuis, dan wel een populair restaurant roken, waar de ene moeder tussen de gasten op de binnenplaats gaat zitten terwijl de andere moeder van achter een muur het dienblad met cardamomkoffie en zoetigheden aanreikt, waar de ene winkelier zich bij het horen van de muezzin naar een moskee, dan wel gebedsruimte haast terwijl de andere de radio wat harder zet, waar bijeenkomsten met geestelijk leiders van ruim vijftien verschillende geloofsrichtingen gehouden worden en: ... waar ik yoga, lichtmeditatie en zenboeddhisme heb gedaan."
...

Uit Deel 2
"One hour of silence," fluistert mijn vriendin terwijl de bijbels worden dichtgeslagen en de lichten gedoofd. Het is een indrukwekkende ervaring met de afgrond onder me en bezoekers uit de hele wereld naast me. Tegenover me zit een jonge tandarts uit Damascus. Haar kleurige shirt en vrolijke ogen zijn me direct opgevallen. Ze zit bijzonder stil, ook wanneer de diepe stilte wordt onderbroken door hondengeblaf. Na afloop van de meditatie en de dienst vertelt ze dat ze van een Libanese priester TM heeft geleerd, transcendente meditatie: door herhaling van een persoonlijke mantra steeds dieper in de zee van het bewustzijn zakken, om daar waar geen golven of andere bewegingen zijn tot rust te komen. ‘Heb je dat soort dingen hier ook?' vraag ik verbaasd. ‘Ja hoor, je moet er alleen een beetje naar zoeken,' zegt ze. ‘Je kunt ook yoga doen bij de Franciscanen.'

Twee weken later zit ik in een kamer naast de Franciscaanse kerk in Damascus met mijn ogen dicht naar een rustgevende vrouwenstem te luisteren: denk aan je onderbeen, voel de energie erdoor stromen, stel je je onderbeen voor als wit helder licht. Wij zijn allen wit helder licht. Adem diep in en voel je vrij.' De stem klinkt afwisselend in het Amerikaans en het Arabisch uit een kleine cassetterecorder. Tegenover mij in de kring van stoelen zit een vrouw in diepe concentratie met een donkerblauwe hoofddoek om haar gezicht, naast me zit de enige man van het gezelschap. De haren van de overige vrouwen, van middelbare leeftijd, zijn netjes in model geföhnd. Ik maak in gedachten een foto die een prijs gaat winnen. Het is geen yoga, maar wel ontspannend. Iedereen glimt van dankbaarheid na afloop en begeeft zich vol goede moed weer in het stadverkeer.

Geheime dienst
In het provinciestadje Homs kom ik wel bij een echte yogales terecht, in een gymzaal met grote foto's van de dictator op de muur. De leraar geeft ademhalings oefeningen en loopt heen en weer als een haan: borst naar voren, kin omlaag, zijn haar in een lange staart op zijn rug. De deelnemers dragen knal oranje t-shirts, dat moet omdat er na afloop samen in een park gegeten wordt en de geheime dienst dan kan zien dat het geen politieke bijeenkomst is.

Het gaat er allerliefst aan toe in het park, iedereen heeft een vegetarisch gerecht meegenomen. Sommigen hebben dat in een cursus leren klaarmaken. De man die mij hierheen bracht vertelt dat hij sinds hij yoga doet geen spanningen en ruzies meer op zijn werk heeft. Een vrouw zegt dat ze rustiger en tevredener is geworden terwijl de samenleving even gespannen is als voorheen. Ze doet ook zen-retraites bij pater Frans, een Nederlandse Jezuïet die hier in Syrië woont. Ik grap dat Oosterse wijsheid hier uit het westen komt.

School of Divine love
Maar Mazen, de yogaleraar, heeft het wel uit het Oosten gehaald. Toen hij 23 was, zag hij in Damascus Thaise diplomaten yoga-oefeningen doen in een park en hij ging meedoen als sport. Daarna ging hij naar de School of Divine Love in India, waar hij leerde dat het iets spiritueels is waar je niet te veel geld voor moet vragen. Nu heeft hij voor elkaar gekregen dat hij in Syrische staatssporthallen mag lesgeven, dat wil zeggen betaalbaar voor iedereen. Op de t-shirts van zijn leerlingen staat het teken van zijn nieuwe Balinese guru want het teken van zijn Indiase school is davidsster en die is hier verboden, maar Syrië is het eerste Arabische land waar openbare yogales gegeven wordt. "


Pater Frans is in 2014 vermoord. Of er nu nog in Syrië gemediteerd wordt, betwijfel ik.
Maar wat weten we eigenlijk van dat land?


Een  Overzicht van de publicaties van deze schrijfster  op de website van Bodhitv
Een recent mede door haar geschreven boek:
'De vrijheidsimpuls van de Islam
voorkomen én verhelpen van huilen en onrust (Christofoor Uitgeverij, 2012)  Zie Bol.com

Devadatta was misschien zo slecht nog niet. Ascese, legenden, hedendaagse Devadatta's, de Dharma opschudden & leraren pensioneren. Met gedichten

Devadatta heeft een slechte pers in de boeddhistische gemeenschap. Hij heeft de historische Boeddha proberen te vermoorden en verraden. En hij heeft bovenal een splitsing in de boeddhistische gemeenschap (de sangha) proberen te bewerkstelligen. Of misschien wel feitelijk heeft bewerkstelligd. Als hij echt heeft bestaan natuurlijk.
De naam 'Devadatta' wordt tegenwoordig wel gegeven aan boeddhistische onruststokers, die dus slecht en dus eigenlijk geen boeddhist zijn, zegt men. Als scheldwoord, net zo als 'Judas'.

Eerst de feiten (maar wat zijn feiten bij deze figuur?),  uit Wikipedia :
"Devadatta betekent letterlijk godsgeschenk en komt als naam wel meer voor in het Oude India. Er was onder andere een boeddhistische monnik en een neef van Gautama Boeddha onder die naam. Devadatta was jaloers op Boeddha, die hij nog uit zijn jeugd kende, en Sariputta. Devadetta had de ambitie zelf de leider van de monnikenorde te worden.
Hij ging naar de Boeddha toe en vertelde hem dat Boeddha een oude man was en zwak. Het was beter als Devadatta de orde overnam, zodat Boeddha van zijn oude dag kon genieten. Boeddha weigerde dit, waarna Devatta verschillende keren getracht heeft de Boeddha te vermoorden.
Devadatta probeerde eerste een rotsblok op hem te laten vallen, maar het rotsblok brak in tweeën. Vervolgens stuurde hij een wilde dronken olifant naar de Boeddha. Maar toen de olifant in de buurt van de Boeddha kwam stopte hij met zijn wilde aanval en boog voor de Boeddha.   Vervolgens probeerde hij een tweedeling in de sangha, of kloostergemeenschap, te bewerkstelligen en afwijkende regels vinaya voor monniken in te stellen."

'Afwijkende regels': dat waren er vijf ( bron ) :
1.   dat monniken hun hele leven in het bos horen te verblijven;
2.   dat ze geen uitnodigingen moeten aanvaarden voor maaltijden,
      maar volledig leven van aalmoezen verkregen door te bedelen;
3.   dat ze alleen gewaden gemaakt van afgedankte vodden moeten dragen
      en geen gewaden van de leken aanvaarden;
4.   dat ze aan de voet van een boom en niet onder een dak horen te verblijven;
5.   dat ze zich volledig moeten onthouden van vis en vlees.

Wel wat strenge regels, al hadden ze dan alleen op monniken betrekking, wat erg ascetisch; vooral: als monnik zo weinig mogelijk met leken te maken willen hebben.
Maar niet echt revolutionair.
De vegetarische vijfde regel is nu zelfs voor Westerse leken de norm geworden.

Het verhaal van de moordpogingen op de Boeddha heb ik, na een behoorlijke zoektocht, niet in de Sutta's gevonden. Eigenlijk vond ik één bron: van Thanissaro Bhikkhu als noot bij z'n vertaling van de 'Sakalika Sutta: The Stone Sliver': "Cullavagga VII tells of how Devadatta, the Buddha's cousin, tried unsuccessfully in various ways to wrest leadership of the Sangha from the Buddha. In Cv VII.3.9, he tries to kill the Buddha by hurling a rock down a mountainside. The rock is crushed, and so misses the Buddha, but sends out a splinter that pierces the Buddha's foot, drawing blood. According to the Commentary, this discourse together with SN 4.13 describe the Buddha's reaction to this attempt on his life."
Opvallend dat het Sakalika Sutta zelf wel gaat over een steensplinter in de voet van de Boeddha maar niet dat dit een gevolg zou zijn van het gooien van een steen door Devadatta.

Ik dus de Cullavagga opzoeken. Deze is zeker honderd jaar na het heengaan van de Buddha ontstaan. Kortom: het verhaal van de moordpogingen lijkt later ontstaan te zijn toen de beeldvorming over Devadatta al negatief was. Het was de poging de sangha te splijten die de ouderen echt dwars zat (en zit). Hier is de bron, de  Cullavagga zelf . Zie pag. 224 en verder.

Ook het voorstel van Devadatta aan de Boeddha, z'n spiritueel leiderschap neer te leggen gezien z'n leeftijd (bijna tachtig) komt zover ik weet niet in een sutta voor, ook weer alleen in de zeker een eeuw later ontstane Cullavagga (pag. 238;  vetgemaakt door mij, Joop R)
 " Now at that time the Blessed One was seated preaching the Dhamma, and surrounded by a great multitude, including the king and his retinue. And Devadatta rose from his seat, and arranging his upper robe over one shoulder, stretched out his joined hands to the Blessed One, and said to the Blessed One :
  ' The Blessed One, Lord, is now grown aged, he is old and stricken in years, he has accomplished a long journey, and his term of life is nearly run. Let the Blessed One now dwell at ease in the enjoyment of happiness reached even in this world. Let the Blessed One give up the Bhikkhu-sangha to me,  I will be its leader.'
   'Thou hast said enough, Devadatta.  Desire not to be the leader of the Bhikkhu-sangha.'  "

Ook de rest van dit verhaal leest als een (verfilmbaar) spannend boek.
Merkwaardig genoeg maakte de traditie veel minder een probleem van deze greep van Devadatta dan van z'n splijting van de sangha en de aan hem toegeschreven moordpogingen.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Een essay van de hand van Monika Zin: About Two Rocks in the Buddha's Life Story
Met veel afbeeldingen, eentje hierbij (klikken). Ze begint aldus:
"The story about Devadatta hurling a rock at the Buddha in order to kill him is far less well known than another episode in which he tried to murder the Buddha by releasing the elephant Nalagiri. In comparison to the story about the raging elephant that was calmed down by the Buddha's all-including maitri or by his magic, the story about the rock - in which the Buddha escaped death not through his power but owing to the help of protecting spirits or nature - is far less impressive and much more difficult to represent in art. However, the story about the rock is told or at least mentioned often in canonical and post-canonical literature. The episode is part of the vinaya of many schools as it belongs to a cycle of stories about an attempted schism of the order, but it is also told elsewhere. "

=======================================================================

A Condemned Saint: Devadatta  door  Reginald Ray
Uit: 'Buddhist Saints in India '  © 1994    Te vinden  hier  en  hier

Het is deze tekst die veel mensen (ook mij) de ogen heeft geopend over de misschien wel onjuiste beeldvorming van Devadatta.
Ik vertaal een aantal passages, soms licht parafraserend. Een opmerking over de term 'SAINT ' hierbij, ik vertaal die hier letterlijk als heilige, maar denk aan het begrip 'arhat'; want volgens mij is de vraagstelling van Ray of Devadatta dat (volgens de oude teksten) is.

"  Devadatta verschijnt prominent in de Nikāya teksten als de Boeddha's neef en aartsrivaal, die consequent concurreert met de Gezegende en probeert om hem omver te werpen. Zoals afgebeeld in zijn legenden, is Devadatta in feite, een verstokte boosdoener, die wordt gedreven door ambitieuze en hatelijke intenties en een aantal verderfelijke daden uitvoert ... [ zo dat] Rockhill terecht opmerkt dat 'zijn naam in latere tijden synoniem werd voor alles wat slecht is, het object van de haat van alle gelovigen.'
Maar het portret van Devadatta als een boosdoener is, binnen de Indiase boeddhistische corpus, niet geheel consistent. In feite zijn er aanwijzingen, hoe gering ook, van een andere, heel andere Devadatta, een onberispelijke heilige wiens heiligheid wordt erkend door andere boeddhistische heiligen, waaronder Sariputra en zelfs de Boeddha zelf. In de vinaya van de Sarvastivada, bijvoorbeeld, leren we dat al twaalf jaar na zijn toelating tot de orde, Devadatta zich met foutloos gedraagt in daden en gedachten. Hij leest en reciteert de sūtta, leeft volgens de juiste discipline, en streeft naar het praktiseren van de Dhamma;
...
   Het thema van Devadatta's heiligheid wordt bevestigd in de Udana, waar het de Boeddha die hem prijst. Devadatta wordt genoemd als een boeddhistische heilige onder andere grote boeddhistische heiligen.
[In sommige versies van de Pali Canon wordt dat in de zogeheten 'Brahmana Sutta' gedaan, in andere niet. Dan ontbreekt Devadatta in de overigens zelfde tekst. Zie daarvoor Bijlage 1 hieronder. De verklaring van dit verschil – in feite verklaart Ray het verschil tussen de betreffende Udana-sutta en dezelfde tekst in de MN - als volgt (in noot 32) ]:
Deze lijst, die dezelfde heiligen gegeven in dezelfde volgorde, verschijnt in het Majjhima Nikāya (3: 78-79) - behalve voor het feit dat Devadatta afwezig van zijn positie als nummer tien. De twee meest redelijke verklaringen voor deze discrepantie zijn (1) dat de lijst in Mn de originele lijst vertegenwoordigt en dat Devadatta later werd aan de lijst in de Udana is toegevoegd (2) dat de lijst Udana de eerdere configuratie vertegenwoordigt, met Devadatta in de Mn verwijderd. Deze laatste optie lijkt realistischer om drie redenen: (1) de oudheid van Ud ten opzichte van de Mn; (2) gegeven het verfoeilijke karakter van Devadatta in het geëvalueerde Boeddhisme, is het veel onwaarschijnlijker dat hij uit een lijst als deze wordt toegevoegd dan dat hij uit de andere wordt geschrapt; en (3) Devadatta heeft wel een positieve kant, zoals we hebben gezien, maar naarmate de tijd vordert, wordt die steeds meer verborgen onder een bedekking van venijnige veroordeling.

   [Ray baseert zich o.a. op Bareau en die]... voltooit zijn bespreking van de teksten door te observeren dat op het ondubbelzinnige beeld van Devadatta als een deugdzaam, 'rigoureus' bhikkhu alle vroege vinaya-teksten overeenstemmen. De oorspronkelijke Devadatta, concludeert Bareau, was gewoon een heilige die door de boeddhistische traditie, in de loop van de tijd, meer en meer gehaat werd.

   Deze conclusie werpt een belangrijke vraag op: wat is het met Devadatta dat zijn mede-boeddhisten hem zo aanvallen? Het is veelzeggend dat Devadatta, in het vroegste stadium van deze legende, een woudmonnik in de klassieke vorm is. Hij heeft afstand gedaan van de wereld onder de Boeddha. Hij oefende een bos-stijl van het boeddhisme, waaronder enkele vorm van de dhutaguṇas, zich terugtrekken in eenzaamheid en meditatie, en hij heeft een aantal niveaus bereikt. Zijn verwezenlijking krijgt boeddhistische legitimiteit omdat die wordt erkend door niet minder dan Sariputra (Pali) of Ananda (Sarvastivada), en zelfs door de Boeddha zelf. Daarnaast is er een cultus rond zijn persoon, zodanig dat hij onder zijn toegewijde clientèle zelfs de kroonprins en latere koning Ajātaśatru kan rekenen. Devadatta's cultische populariteit blijkt ook duidelijk uit de vijandige getuigen van boeddhistische kant, die het vertrouwen en het enthousiasme van zijn leken-aanhangers leken op verschillende punten moeten toegeven.
   Devadatta is niet alleen een bos-heilige, maar één die zich sterk maakt voor het 'woud-boeddhisme' als de enige authentieke vorm van boeddhistische verzaking, gezien zijn voorstellen [van de vijf aanvullende regels].
Zijn niet aflatende pleidooi voor het bos-boeddhisme is ook te zien in de kwestie van leiderschap. In tegenstelling tot zijn boeddhistische critici gaat Devadatta - in zijn verzoek aan de Boeddha om leider te worden na het heen gaan van de Boeddha - ervan uit dat de overdracht van het gezag in het boeddhisme moet gaan van leraar tot leerling; de meer collectieve, tekst-gerichte en institutie-gerichte vormen, kenmerkend voor het gesettelde monnikendom, zijn geen onderdeel van zijn denken.

   Deze uitleg wordt bevestigd wanneer we opmerken dat zijn aanvallers juist degenen onder de boeddhisten zijn, die het meest geïdentificeerd zijn met het gesettelde kloosterleven. Zijn meest enthousiaste belasteraars zijn, in de eerste plaats, die monastieke scholen die voortkomen uit de conservatieve, monastieke Sthaviras. Daarnaast is het juist in hun vinayas - die teksten in de vorm van vaste kloosterleven wordt geconsolideerd en onderstreept - dat deze kritiek wordt beleden. Met andere woorden, Devadatta wordt significant als een vijand binnen de specifiek monastieke context ... Verder is het duidelijk dat gesettelde monastieke waarden de drijvende kracht zijn in het Devadatta verhaal vanaf in zijn vroegste vorm: het probleem in kwestie heeft te maken met de centrale autoriteit en institutionele eenheid ... Ten slotte zijn de overheersende waarden waarvan de aanvallers van Devadatta blijk gaven, die van vaste kloosterleven: hoewel het tolereren van het bos-leven lippendienst wordt bewezen, is de voorkeur van de asceet duidelijk de vaste monastieke situatie. … Het is ook typisch dat de dramatis personae van het conflict de opstelling hebben van de eenzame individu – Devadatta (zijn vier vrienden en zijn winst en verlies van de vijfhonderd benadrukken slechts zijn eenzaamheid) - versus de menigte van de Boeddha's discipelen. Het lijkt duidelijk dat de kern van de Devadatta legende, en met name de venijnige aard van de veroordeling van deze heilige, het best begrepen kan worden als de uitdrukking van een controverse tussen een voorstander (en zijn traditie) van het woud-boeddhisme en voorstanders van het vaste kloosterleven, een controverse die in de bronnen wordt gezien vanuit het oogpunt van de monastieke zijde.
   Er kan geen twijfel over bestaan dat Devadatta's schisma niet een gebeurtenis is, bedacht door boeddhistische auteurs, maar een historisch feit is, zoals blijkt uit de door de twee Chinese pelgrims, Fa-hsien en Hsüan-tsen. Fa-hsien, bijvoorbeeld , beschrijft een gemeenschap van discipelen in de buurt van Sravasti die volgelingen van Devadatta zijn en die eer bewezen aan de drie voorgaande boeddha's, maar niet aan Śākyamuni."

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Why Devadatta Was No Saint   door   Bhikkhu Sujato     Hier    te vinden.

Hieruit (ook door mij vertaald, Joop R] :   "Conclusie

Ray's stelling dat Devadatta een bos-heilige was die onterecht werd verguisd door latere monastieke boeddhisten is ongegrond. De teksten waarop hij zich beroept zijn ofwel een vergissing of verkeerd geïnterpreteerd. Dit is niet een kwestie van subjectieve beoordeling; Hij gebruikt gewoon zijn teksten verkeerd. Als zijn fouten zijn gecorrigeerd alles valt uit elkaar.
Devadatta was een veelbelovende jonge monnik, een getalenteerd familielid van de Boeddha, die ten prooi viel aan de al te menselijke zwakheden van jaloezie en verwaandheid. Zijn val uit de gratie was dramatisch, maar er was nog steeds de hoop op verlossing. Dit verhaal wordt consequent verteld door alle boeddhistische tradities. Net als alle populaire afleveringen in het leven van de Boeddha, is het onderworpen aan allerlei overdrijvingen geweest. In dit proces is de historische figuur van Devadatta verduisterd worden als door een diepe mist. De methoden van tekstkritiek bieden enige hoop in het onderscheiden van de meer of minder plausibel aspecten van zijn legende, en het geven van een glimp van de man achter de legende.
In Ray's handen, echter, is deze blik verloren en blijven we achter met slechts een karikatuur. In plaats van de cartooneske schurk van de tradities, zo hopeloos dwaas en ten dode opgeschreven, hebben we een even cartooneske held, een vlekkeloze gerealiseerde heilige, tragisch verkeerd begrepen, waarvan elke tekortkoming arbitrair is toegeschreven aan de bedenkelijke motivaties van monastieke propagandisten. Het leven van Devadatta - zijn complexe, genuanceerde, ongrijpbare, breekbare en gekwelde ziel, is nog steeds verborgen. "

Ik ken Sujato als een moderne en intelligente monnik, maar hier is hij behoorlijk agressief bezig. Hier spreekt de Theravada-orthodoxie.
Eerlijk gezegd toont het Christendom (tegenwoordig) meer begrip voor Judas als dit boeddhisme voor Devadatta.

=======================================================================

A Buddha and his Cousin   door   Richard P. Hayes
Hier te vinden.

Het betoog in z'n geheel heeft een duidelijk standpunt t.a.v. Devadatta: schuldig.
Maar daarbinnen maakt Hayes een paar interessante psychologische opmerkingen.

" Acht jaar voordat de Boeddha stierf op de leeftijd van tachtig, begon Devadatta's gebrek aan goed karakter zich te manifesteren op een manier die niet langer kon worden genegeerd.
Volgens de canonieke bronnen was de Boeddha inmiddels een bekend leraar geworden. Tijdens de zevenendertig jaar die waren verstreken sinds hij zijn onderwijscarrière begon, had de Boeddha een aantal prominente monniken aangetrokken, alsmede rijke en beroemd mecenassen. Terwijl zijn faam toenam, steeg ook de kwaliteit van het materiaal van de gaven die werden gegeven aan de boeddhistische gemeenschap. Monniken die ooit gekleed waren in gewaden, gemaakt van afgedankte vodden, kregen nu gewaden gemaakt van nieuw doek. Monniken die ooit hun maaltijden bij elkaar hadden gebedeld door van huis tot huis te gaan, werden uitgenodigd om te dineren met koningen en handelaren. Monniken die ooit buiten geleefd hadden in geïmproviseerde hutten, verbleven nu in monastieke compounds in permanente gebouwen. De Boeddha die steeds De Grote Asceet werd genoemd, leefde niet langer een leven van evident ascetisme. Het was deze verschuiving in levensstijl die de expliciete geworden grond was van Devadatta's klacht tegen de Boeddha, hoewel de teksten de suggestie wekken dat dit expliciete thema een meer persoonlijke agenda maskeerde. ...

  De Devadatta in me
Een aantal van de diverse boeddhistische tradities is gebaseerd op de leer dat iedereen een Boeddha binnen in zich heeft, en deze innerlijke Boeddha je ware aard is. Hoewel ik vele jaren een vorm van boeddhisme beoefende die precies op deze leer is gebaseerd, heb ik dat nooit geloofd. Ik doe dat nog steeds niet. Wat ik veel gemakkelijker om te geloven vind, is dat iedereen
een Devadatta binnen in zich heeft, die klaar op de loer ligt, om de Boeddha te grijpen en vernietigen van de Boeddha als die langs komt. De Devadatta van de boeddhistische legende was, of beweerde te zijn, een morele perfectionist. Hij was iemand die niets konden verdragen wat zou kunnen worden uitgelegd als laksheid of een gebrek aan de meest strenge vormen van zelfdiscipline.
....
Uit het verhaal van Devadatta blijkt dat perfectionisme de vijand van de perfectie is. "

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Devadatta in de Lotus Sutra   (Officiële naam: Saddharma-pundarika-sutra)
Uit de boekversie van Servire, 1996:

Hoofdstuk 12   Devadatta  (pag. 252)
“De Boeddha zei toen tegen alle bhikshu's: 'Deze vorst uit lang vervlogen tijden was ikzelf. De kluizenaar Asita was niemand minder dan de huidige Devadatta. Dank zij Devadatta's goede vriendschap was ik in staat me te vervolmaken in de zes Volmaaktheden … Zo verwierf ik de Volmaakte Verlichting en redde ik talloze levende wezens. Dit alles heb ik te danken aan de goede vriendschap van Devadatta.
Ten overstaan van de vier groepen verklaar ik nu dat Devadatta na zijn heengaan en na het verstrijken van ontelbare kalpa's, een boeddha zal worden …' ”

Hoofdstuk 26   Dharani  (pag. 399)
“Wee hem die onze bezwering trotseert
En een prediker kwaad berokkent!
Moge zijn hoofd
In zeven stukken worden gekloofd
...
Of van Devadatta
Die tweedracht zaaide in de gemeente   (d.i. sangha)”

Die tweedracht is kennelijk erger dan de aan hem toegeschreven moordpogingen op de Boeddha. Het verschil tussen deze twee waarderingen van Devadatta wordt niet benoemd.
Mogelijk geldt ook hier de theorie van R. Ray dat hfst 12 tot het oudere deel van sutra behoort en hfst 26 later is toegevoegd.

Voor de Engelstalige digitale versie: zie Chapter 12  en  Chapter 26 .
Voor mijn mening over de Lotus Sutra en in het bijzonder het gebruik dat Nichiren (Soka Gakkai) ervan maakt, zie m'n  blog uit feb. 2015

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Devadatta   door   Leigh Brasington
Bron: Leighb

Brasington draait in navolging van Ray de volgorde oorzaak-gevolg in de geschiedschrijving om: de op hem gebaseerde “... cult was quite successful, managing to survive at least into the 7th century CE. Because of this rivalry with a cult very close in doctrine, the mainstream Buddhist decide to paint Devadatta in a seriously bad light and wound up attributing to him all the nasty deeds we think of when we hear his name. …
  Clearly there is something seriously wrong with the traditional picture as preserved in the Theravadan vinaya. It says that after trying 3 times to kill the Buddha, Devadatta comes waltzing into camp (er, the monastery) and proposes his 5 new rules. Well, if Devadatta was known to be trying to kill the Buddha, he would never have been allowed close enough to the Buddha to propose the 5 rules! The story just doesn't make any sense. And the order of these events seems to be different in some of the other vinayas - perhaps, someone realized the weird order and cleaned things up.
  Looking carefully at all the references to Devadatta in the suttas, all he is ever accused of is creating a schism - no mention of attempts to kill the Buddha or of Devadatta's own death. So I think Devadatta was a very serious practitioner who felt the Buddha and the Sangha were going soft, so he tried to return to a more austere way of practice.
  It is possible that Devadatta was not even a contemporary of the Buddha! He might have come along later (tho not too much later given that his story is in the Mahasaghika vinaya and that split was about 100 years after the Buddha's death). But whenever he came along, he was very worrisome for the mainstream Buddhists. ”

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Stephen Batchelor - Devadatta in   'After Buddhism '

In 'After Buddhism' wijdt Batchelor twee lange passages (een pagina of zeven) aan Devadatta. Hij blijft daarbij vrij dicht bij de traditionele visie, is niet zo stoutmoedig als elders.
Zie Bijlage 2

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

De Gedichtenbundel 'Devadatta’s Poems '   door Judith Beveridge

De Australische dichteres Judith Beveridge heeft verleden jaar een bundel gedichten gepubliceerd over Devadatta, en z'n omgang met de Boeddha.
Uiteraard met de nodige dichterlijke vrijheden, maar dat past wel bij deze figuur.
Zie Bijlage 3. Ter geruststelling: het zijn géén makkelijke, Zen-achtige gedichten.


=======================================================================

Update 16 november

Nog een   Review  van de dichtbundel van Judith Beveridge; en een    Interview met haar

Nog een   website over Devadatta , met een tekenfilm-video over de zgn moordpogingen

=======================================================================

Vooral naar aanleiding van het artikel van Hayes kwam de volgende gedachte in me op:
Als Devadatta niet had bestaan, dan had hij moeten worden uitgevonden
Om het onderscheid donker-licht: de goede Boeddha tegenover de slechte Devadatta.
Om duidelijk te maken dat de splitsing van de sangha niet direct of indirect door de Boeddha is veroorzaakt.
Als ideale zondebok om angsten en boosheid op te projecteren.
Misschien is hij ook wel uitgevonden.

=======================================================================

De actuele betekenis van Devadatta

Devadatta, echt bestaand of uitgevonden, heeft wellicht nu ook nog een functie.
En niet alleen psychologisch zoals Hayes schrijft, een soort 'Devadatta-Natuur' naast ieders Boeddha-Natuur' (Batchelor had het ook over 'Mara-Natuur')
Maar ook om het al te gesettelde boeddhisme de maat te nemen; die vormen waarin men in zijn of haar comfort-zone blijvend kan beoefenen. Waarin men zich wentelt in de donaties van rijke weldoeners (koningen destijds en captains of industry tegenwoordig). Of vindt dat er met 'buddhism-lite' niets mis is.

Kortom: niet zozeer een ascetisch boeddhisme voor monniken destijds,
              maar een ongemakkelijk boeddhisme voor leken nu.

Daarom kunnen ook hedendaagse Devadatta's een rol spelen
Zoals Glenn Wallis met zijn kritiek op het  'X-Buddhism '
Of een David Chapman over het  'Consensus Buddhism '
Een rol die hen niet altijd in dank worden afgenomen, zoals ook Nederlandse Devadatta's weten. Alleen: hadden we nu ook maar eens een vrouwelijke Devadatta.

Ook een Devadatta-functie is, tegen oude leraren te zeggen: zou je er niet eens mee stoppen, met het spiritueel leiderschap van je sangha? Zoals  destijds : je bent 'now grown aged ... old and stricken in years, .. has accomplished a long journey, and [je] term of life is nearly run. Let [je] now dwell at ease in the enjoyment of happiness reached even in this world. ' (pag 238)

Bijvoorbeeld tegen de leraren die de afgelopen vijftien jaar bij voortduring bij de BOS te horen en soms te zien waren, tientallen jaren 'in het vak':
Jotika (82 jaar)
Ton Lathouwers (82 jaar)
Han de Wit (pas 71 maar m.i. oud geboren)
Nico Tydeman (73 jaar, idem)

Alleen ik zeg niet tegen ze 'I will be its leader '. Niet alleen omdat ik zelf ook oud ben maar vooral omdat ik voor leraarloos en leiderloos beoefenen ben.


Tot slot een 'personal note ' van Leigh Brasington ( hier )
"I found the research in 'A Condemned Saint: Devadatta' to be very interesting. It showed me how easily I could be persuaded to swallow a story - even one with the weird order of the Devadatta story. Many times I told the traditional story of Devadatta as part of one of my dhamma talks. It has been very helpful in reminding me to look carefully at ANY teaching. For years I have been telling my students to not take the stories in the suttas (let alone the vinaya) as literally true - that sutta study is about finding instructions on how to practice that are repeated in multiple places/circumstances - and then to go do those practices. It was kind of humbling to see I'd been taken in again. "

=======================================================================
=======================================================================

Bijlage 1

Devadatta wel of niet in het 'Brahmana Sutta' in de Udana

1.   Vertaling van Jan de Breet en RobJanssen, opgenomen in
      Khuddaka-Nikaya – De verzameling korte teksten

I – 5. De oudere monniken

Aldus heb ik gehoord.
Eens verbleef de Verhevene in Savatthi, in het Jetavana, het park van Anathapindaka. In die tijd gingen de eerwaarden Sariputta, Maha-Moggallana, Maha-Kassapa, Maha-Kaccana, Maha-Kotthita, Maha-Kappin, Maha-Cunda, Anuruddha, Revata, Devadatta en Ananda naar de Verhevene toe.
De Verhevene zag die eerwaarden van verre aankomen en daarop richtte hij zich tot de monniken: 'Dit.monniken, zijn de brahmanen die er aankomen! Die zijn brahmanen die er aankomen!'
Na deze woordeen zei een zekere monnik die van brahmaanse afkomst was, het volgende tot de Verhevene: 'Wanner, Heer, is men een brahmaan en wat zijn de eigenschappen die iemand tot brahmaan maken?'
Toen dan, toen de Verhevene de betekenis hiervan doorgrondde, welde er op dat moment spontaan deze bewogen uitspraak in hem op:

   'Zij die slechte geestestoestanden weren
   en die altijd vol van aandacht leven
   ontwaakten die de ketenen geslaakt hebben,
   zij waarlijk zijn brahmanen in de wereld.'
(Onderstreping door mij, Joop R)


2.  Vertaling door Thanissaro Bhikkhu in  Accesstoinsight

Brāhmaṇa Sutta: Brahmans

I have heard that on one occasion the Blessed One was staying near Sāvatthī at Jeta's Grove, Anāthapiṇḍika's monastery. And on that occasion Ven. Sāriputta, Ven. Mahā Moggalāna, Ven. Mahā Kassapa, Ven. Mahā Kaccāyana, Ven. Mahā Koṭṭhita, Ven. Mahā Kappina, Ven. Mahā Cunda, Ven. Anuruddha, Ven. Revata, and Ven. Nanda [1] went to the Blessed One. The Blessed One saw them coming from afar and, on seeing them, addressed the monks, "Monks, those are brahmans who are coming. Monks, those are brahmans who are coming."

When this was said, a certain monk who was a brahman by birth said to the Blessed One, "To what extent, lord, is one a brahman? And which are the qualities that make one a brahman?"

Then, on realizing the significance of that, the Blessed One on that occasion exclaimed:
  Having banished evil qualities
  those who go about ever mindful,
  awakened, their fetters ended:
  They, in the world,
  are truly brahmans.

Notes
1. This translation follows the Thai and Burmese versions of this passage. The Sri Lankan version replaces Ven. Nanda in this list with Ven. Ānanda; the PTS version replaces him with Ven. Devadatta and Ven. Ānanda. These latter two readings would appear to be mistaken, as the Buddha in this sutta defines "brahman" as one whose fetters are ended — i.e., an arahant — whereas Ven. Ānanda became an arahant only after the Buddha's passing; Devadatta, after having caused a split in the Saṅgha toward the end of the Buddha's life, fell into hell."
(noot 2 verwijderd, niet relevant)

=======================================================================

Bijlage 2

Stephen Batchelor in 'After Buddhism' over Devadatta

=======================================================================

Bijlage 3

Gedichtenbundel 'Devadatta’s Poems ' door Judith Beveridge

(Geciteerd uit twee recensies van deze bundel; reviews van M. Ball en M. Duwell )

Not that much is known about the historical character Devadatta, cousin of Siddhatta Gotama, the Buddha. Though much has been written about the Buddha, his shadowy cousin remains a secondary character throughout literature and historical texts, treated mainly as an evil and power hungry monk who attempted, unsuccessfully, to murder and usurp the Buddha’s power. In Devadatta’s Poems, Beveridge gives Devadatta a voice and a much richer characterisation, tracing his movement from ascetic devotee to jealous, murderous, and mostly ineffectual, rival. Although Devadatta’s Poems has been written as a companion piece to Beveridge’s sequences on Siddhattha Gotama and reading them together creates a wonderful balance between the forces of these character, it’s perfectly possible to read Devadatta’s Poems without reference to the other text. Devedatta, though not exactly likeable, is a compelling character—enriched by his vast hunger, his aesthetic rather than ascetic perceptions, and the somewhat fun shadow he casts on his almost too perfect cousin.
Of course this is poetry, not an historical novel, so Beveridge’s Devadatta is both allegorical in his representation of the world of the senses, and also provides a hyper-sensual and moving exploration of the sights, sounds, smells and tastes of his world:

  I smell ripe figs, dates, pomegranates; cumin and onions
  sizzling in hot ghee. There are piles of sesame and honey cakes,
  teas scented with cinnamon and cloves, but we must wait (“Alms Round, Sarnath”)

His childish coveting of his cousin is given more depth through an exploration of their youth together and the games they shared. However, it is in Devadatta’s desire for Siddhatta’s wife Yasodhara and his ultimate hunger for glory and perhaps love in general, that makes Beveridge’s Devadatta more tragic than evil:

  All they’ll think about
  will be that Devadatta has come back and about how
  their lives, at last,
  feel as precious as silk
  pulled through a ring. (“Return”)

  Sometimes I wonder why I wobbled far into the distance
  like an unhitched cart to bunker down to this life of alms,
  slim pickings, lost hope. I cry for the blue and lilac
  ring of hills and the shaded small valleys where I’d roam
  as a child. (“Thinking of Kapilavatthu”)

Behind it all, almost as a theme, is Siddhatta’s religion: the asceticism and selflessness that Devadatta cannot emulate, despite his mantras and prayers. Devadatta rarely mentions Buddhism as such—he prays and fasts but never really embraces the notion of his own divinity—but the reader is allowed to perceive it, and Siddhatta’s grace is made evidence through through Devadatta’s jealous lens. Since we know that Buddhism will become a major world religion and Buddha will be revered by followers, Devadatta’s ill will takes on an irony so intense that we begin to feel some sympathy for Devadatta:

  Four Noble Truths make the ever-increasing
  Sangha where one day my name will be written
  into infinity and Siddhattha’s will become a nullity,
  a zero—his name never to be written anywhere, (“My Discourse on Counting”)

The kind of dissonances I’ve spoken of briefly ensure that there is always a degree of tension at this level in Beveridge’s poems. Needless to say, a figure like Devadatta can embrace the expressive possibilities of the disgusting with brio, as he does in “Alms Round, Sarnath”:

  I want to tell Buddha to chew his rules about patience
  and frugality into a sloppy cud. I want to hold my bowl out
  as boldly as a symbol and clang it loudly with my spoon.

  I want to tell these miserable, skinflint, pinch-fisted folk
  to stop tossing us husks, rinds, cores, thorns, rats’ tails,
  roosters’ claws and – oh! – so many stinking lepers’ thumbs!

In “Rocks, Vultures Peak” from Devadatta’s Poems, this verbal indecorousness reaches (oh, yes say it) a peak when Devadatta attempts to kill the Buddha by rolling a rock down on him. I don’t know what the narrative tone of this story is wherever it appears in the Pali Canon – presumably it is a celebration of a divinely engineered escape – but to us it inevitably recalls Wily Coyote and the Roadrunner. And Beveridge’s poem reflects this by joyously abandoning any attempt at a po-faced historical dramatic monologue and having Devadatta imagine how the killing will be reported newspaper-headline style:

  Ah, one day Siddhattha, I’ll pick the right spot,
  I’ll pick the right rock and I won’t baulk the timing.
  I know how the story will go: ‘Slipping schist kills
  local altruist.’ ‘Leader of cult, brained by basalt.’
  ‘Religious moderate, crushed by conglomerate.’